نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری تاریخ اسلام، عضو هیات علمی دانشگاه علوم انتظامی امین

2 دانشجوی دکتری تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه بین المللی امام خمینی(ره) قزوین

3 دکتری تاریخ اسلام، مدرس مؤسسه غیاث‌الدین کاشانی، آبیک قزوین.

چکیده

سفرنامه‌های سیاحان غیرایرانی از نخستین منابع ایران‌شناسی است که مؤلفان آن‌ها به دلایل مختلف از جمله نگاه بیرونی به جامعه ایرانی، حس کنجکاوانه غربی و غیره، مطالب ارزشمندی در اختیار محققان تاریخ فرهنگی و اجتماعی ایران قرار داده‌اند. عصر قاجار از جمله دوره‌هایی است که سیاحان بسیاری از ایران دیدن کرده‌اند. اوضاع امنیتی ایران عصر قاجار، اعم از جرم و جنایت و چگونگی برخورد با جنایتکاران و مجرمان و همچنین چگونگی زندانی کردن این مجرمان، از جمله موارد فرهنگی و اجتماعی است که مورد توجه سفرنامه نویسان قرار گرفته است. پژوهش حاضر که با روش توصیفی‌- تحلیلی و بر اساس سفرنامه‌ها نگاشته شده است، پاسخی است به این پرسش که سفرنامه نویسان غربی عصر قاجاری یکی از مهمترین مباحث امنیتی ایران یعنی جرم و جنایت و احکام مربوط به آن و شیوه محاکمات و مجازات محکومان را چگونه ترسیم کرده‌اند؟ نتایج پژوهش نشان داد که سفرنامه نویسان اروپایی ضمن اشاره به نحوه تامین امنیت و نیز چگونگی برخورد با مجرمین و زندانی کردن آنها، بر اساس مشاهدات محدود، تعمیم های نابجایی در مورد جرم و جنایت در ایران دوره قاجار در یادداشت‌های خود به ثبت رسانده‌اند.

کلیدواژه‌ها

-     آنه کلود، اوراق ایرانی. خاطرات سفر کلود آنه در آغاز مشروطیت.(1368). ترجمه ایرج پروشانی. تهران: انتشارات معین. ##
-     اولیویه، گیوم آنتوان. سفرنامه اولیه. (1371). تاریخ اجتماعی- اقتصادی ایران در دوران آغازین عصر قاجار. ترجمه محمد طاهر میرزایی. تصحیح و حواشی غلامرضا و رهام. تهران: انتشارات اطلاعات.##
-     بارنز، الکس. (1395). سفر به ایران در عهد فتحعلی‌شاه قاجار. ترجمه حسن سلطانی فر. تهران: به نشر. ##
-     بروگشن، هنریش. (1367). سفری به دربار سلطان صاحبقران. ترجمه محمدحسین کردبچه. تهران: انتشارات اطلاعات. ##
-     براون، ادوارد. (1361). یک سال در میان ایرانیان. ترجمه ذبیخ الله منصوری. تهران: کانون معرف. ##
-     بلانت، ویلفرد. (1346). جاده زرین سمرقند. ترجمه رضا رضایی . تهران:  انتشارات عمران. ##
-     پولاک، ادوارد یاکوپ. (1361). ایران وایرانیان. ترجمه کیکاووس جهانداری. تهران: شرکت سهامی انتشارات خوارزمی. ##
-     سرپرسى سایکس. (1380). تاریخ ایران‏. ترجمه: سید محمد تقى فخر داعى گیلانى‏. تهران: نشر افسون. ##
-     دالمانی، هانری رنه. (1335). سفرنامه از خراسان تا بختیاری. ترجمه فره‌وشی (همایون سابق). تهران: انتشارات امیر کبیر. ##
-     دروویل، گاسپار. (1370). سفر در ایران. ترجمه منوچهر اعتماد مقدم. تهران:  انتشارات شباویز. ##
-     دوسرسی. (1362). ایران در 1840-1839 میلادی. ترجمه احسان اشرافی. تهران: مرکز نشر دانشگاهی. ##
-     دوکوتزبوئه، موریس. (1348). مسافرت به ایران همراه سفیر روسیه. ترجمه محمود هدایت. تهران: انتشارات امیر کبیر. ##
-     دیولافوا. (1378). سفرنامه مادام دیولافوا. ترجمه همایون فره وشی. تهران: قصه پرداز. ##
-     ژوبر. (1347). مسافرت به ارمنستان و ایران. ترجمه محمود مصاحب. تبریز: کتاب‌فروشی مهر. ##
-     فریزر، جیمز بیلی. (1364). سفرزمستانی. ترجمه و حواشی از منوچهر اسیری. تهران: انتشارات توس. ##
-     کارلاسورنا. (1372). مردم و دیدنیهای ایرانیان. ترجمه غلامرضا سمیعی. تهران: انتشارات سپهر. ##
-     کرزن، جرج ناتالین. (1373). ایران و قضیه ایران. ترجمه غلامعلی وحید مازندرانی. تهران: انتشارات علمی فرهنگی. ##
-     وامبری، آرمینیوس. (1337). سیاحت درویشی دروغین در خانات آسیای میانه. ترجمه فتحعلی خواجه نوریان. تهران: بنگاه ترجمه و نشر کتاب. ##
-     ویلز، (1368). ایران در یک قرن پیش؛ سفرنامه دکتر ویلز. ترجمه غلامحسین قراگوزلو، بی‌جا، تهران: اقبال. ##