نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دکتری علوم سیاسی، عضوهیات علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا،

2 دکتری علوم سیاسی ، دانشیار گروه علوم سیاسی و روابط بین‌الملل، دانشگاه اصفهان.

چکیده

پیامدهای امنیتی حادثه بزرگ کشتار ارامنه که محققین از آن به‌عنوان نسل‌کشی یاد می‌کنند؛ دارای نتایج امنیتی تأثیرگذاری است. این موضوع برای ما ایرانیان ازآن‌جهت که ایران در همسایگی دولت‌های ارمنستان و ترکیه می‌باشد و از طرفی با هر دو کشور روابط حسنه و تاریخی دارد، دارای اهمیت زیادی است. لذا پی بردن به علل و ریشه‌های این رویداد با توجه به درخواست‌های طرفین برای رمزگشایی از این مسئله می‌تواند ابهامات را برطرف نماید. این در حالی است که به دلیل منافع سیاسی دولت‌ها، همچنان از حوادث دردناک و پر ابهام تاریخی است. سؤال اصلی این پژوهش این است که نتایج و پیامدهای امنیتی تقابل ارامنه و عثمانی‌ها در سال 1915 م بر مرزهای جمهوری اسلامی ایران با ارمنستان و ترکیه چیست؟ در این حادثه نسل‌کشی سه گروه مخالف، موافق و بی‌طرف جهت‌گیری داشتند. بسیاری از موافقان نسل‌کشی این مسئله تاریخی را با هولوکاست علیه یهودیان هم‌درجه می‌دانند. با توجه به عدم جبران خسارت عاطفی و مادی دولت عثمانی و ترکیه امروزی و عدم قبول رخداد نسل‌کشی در این حادثه، این اتفاق تأثیر منفی بر روابط ارمنستان و ترکیه گذاشته است و ادامه تنش و خصومت در روابط این دو کشور می‌تواند عامل بروز ناامنی در مرزهای ایران، ارمنستان و ترکیه شود. در این نوشتار محققین به بررسی اهداف حکومت عثمانی در این حادثه و تشریح اهداف ملی‌گرایی، جغرافیایی، نظامی و مذهبی پرداخته تا به‌صورت مستند و علمی حکومت عثمانی را عامل اصلی مهاجرت اجباری و کشتار میلیون‌ها ارمنی معرفی نماید.
 

کلیدواژه‌ها

-     احمدی، حسن، روزبه، دادجو(1391) توسعه پایدار مناطق مرزی؛ راهبرد اساسی حفظ امنیت مرزها، همایش ملی شهرهای مرزی و امنیت، چالش ها و رهیافت ها، دانشگاه سیستان و بلوچستان.##
-     امیدی، علی؛ رضایی، فاطمه،(1392) نسل کشی یا تراژدی بزرگ ارامنه در سال 1333 ق/1915م: استدلال های مخالفان، فصلنامه پژوهش های تاریخی (علمی- پژوهشی)، شماره سوم پاییز. ##
-     اصفهانیان، داوود، (1356) مسئله ارامنه در امپراطوری عثمانی، فصلنامه کاوه، شماره 66، زمستان.##
-     الهی، همایون،(1384)؛ «خلیج فارس و مسائل آن»، تهران: قومس،##
-     اردوان، مهرداد و زمانی نیا، مصطفی،(1386) تاریخ محکوم می کند: محاکمه عاملان قتل عام ارمنیان، تهران: سیامک. ##
-     ارمنستان در خاک ایران، فصلنامه پژوهش­های تاریخی (علمی- پژوهشی)، شماره 31، زمستان. ##
-     باغداساریان، ادیک،(1390) نگاهی کوتاه به تاریخ قتل عام ارمنیان توسط حکومت ترکیه، فصلنامه آپاگا، بی تا، شماره 25. ##
-     تقوی­اصل، سیدعطا،(1384)؛ «ژئوپلیتیک جدید ایران از قزاقستان تا گرجستان»، تهران: وزارت امر خارجه مرکز چاپ و نشر. ##
-     توین بی، آرنولد (مترجم)، ملک نیا، محمد فاضل،(1394) کشتار یک ملت، بی جا، بی تا. ##
-     حیدری، اصغر،(1389) هولوکاست جیلولوق و تلاش انگلستان برای تشکیل جمهوری##
-     حافظ­نیا، محمدرضا،(1385) «تعریفی نو از ژئوپلیتیک»، فصلنامه تحقیقاتی جغرافیایی، شماره 488، بی­تا. ##
-     راتین، اسماعیل،(1357) قتل عام ارامنه، تهران: امیرکبیر ج2 . ##
-     طباطبایی، مهرزاد(1390) قانون مجازات انکارکنندگان قتل‌عام تاریخی ارامنه در پارلمان فرانسه، موسسه فرهنگی مطالعات و تحقیقات بین‌المللی ابرار معاصر تهران. ##
-     عزتی، عزت­اله،(1388)؛ «جغرافیای استراتژیک ایران»، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. ##
-     عابد پور، سعید؛(1386) قتل عام ارامنه در 1915 میلادی بر پایه ی اسناد و مدارک. فصلنامه تاریخ و جغرافیا (کتاب ماه) شماره 111، مرداد. ##
-     قلی­زاده، علی ولی،(1389) بررسی تأثیرات روابط ترکیه- ارمنستان بر روابط جمهوری آذربایجان، فصلنامه آسیای مرکزی و قفقاز، شماره 71، پاییز. ##
-     ناطق، هما، تاریخ(1378) پیامدهای سیاسی و اقتصادی «تنظیمات» عثمانی: ترکان- ارمنیان- ایرانیان. فصلنامه بخارا، شماره 5، فروردین. ##
-     کولایی، الهه، گودرزی، مهناز(1394) تأثیر تحولات روابط ارمنستان و ترکیه بر روابط ارمنستان و ایران، فصلنامه بین المللی ژئوپلیتیک، دوره11 شماره37. ##
-     مویر، ریچارد،(1379)؛ «درامدی نو بر جغرافیای سیاسی»، ترجمه: دره میرحیدر، تهران: سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح. ##
-     Alfred de Zayas J.D., Dr. phil.)2010). The Genocide Against The Armenians 1915-1923 And The Relevance of The 1948 Genocide Convention. Published by Haigazian University. ##
-     Donald Bloxham)2003). The Armenian Genocide of 1915-1916: Cumulative Radicalization and the Development of a Destruction Policy. Past & Present, No. 181 .pp. 141-191. ##