نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناس ارشد مدیریت عملیات ترافیک

2 استادیار تاریخ و عضو هیئت‌علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی ناجا

3 دانشیار تاریخ و عضو هیئت‌علمی دانشگاه علوم انتظامی

چکیده

با گسترش زندگی ماشینی و افزایش روزافزون حمل‌ونقل جاده‌ها در نیم‌قرن اخیر فواید اقتصادی و رفاهی ناشی از گسترش ارتباطات و سرعت جابه‌جایی کالا و مسافر، متأسفانه به تعداد و شدت تصادفات جاده‌ای و ضایعات منجر به مرگ یا جراحت ناشی از آن به‌سرعت افزوده شده است. بیشتر این تصادفات بر اثر عدم آگاهی نسبت به قوانین و مقررات رانندگی گزارش شده است. با ورود اولین ماشین‌ها در ایران در دوره قاجار و وقوع تصادفات به نظر رسید که باید مقررات و قوانینی باشد تا بتوان به‌وسیله آن رانندگان و نوع رانندگی را در کشور کنترل نمود. با توجه به پیچیده‌تر شدن وضعیت رانندگان، تخلفات و افزایش تردّد وسایل نقلیه در دوره پهلوی اول و دوم و بعد از انقلاب، گواهینامه‌های رانندگی به لحاظ شکلی و محتوایی دچار تحوّل و تغییر شدند و به‌منظور تحقق اهداف مبتنی بر صدور پروانه رانندگی، ضروری بود اصلاحاتی بنیادی در شکل و محتوا و نحوه صدور گواهینامه‌ها صورت گیرد که می‌بایست شکل و محتوای گواهینامه نیز، متناسب با مأموریت‌های جدید آن تغییر یابد. این پژوهش بر آن است تا با ابتناء بر روش تحقیق توصیفی- تحلیلی و با تکیه بر منابع کتابخانه‌ای و اسنادی، روند صدور گواهینامه‌های رانندگی را بررسی نماید و نشان دهد که محتوا و شکل گواهینامه در گذر زمان چه تحولاتی را از سر گذرانده است. یافته‌ها نشان می‌دهد که هم‌زمان با گسترش جمعیت رانندگان و وجود ضرورت‌های ناشی از کنترل عبور و مرور و انواع وسایل نقلیه که هر کدام دارای ویژگی‌های خاص خود در نوع رانندگی بود و همین طور وسایل نقلیه که به شکل عمومی مورد استفاده قرار می‌گرفت گواهینامه مخصوص با نوع رانندگی صادر می‌گردید و این ضرورت‌ها باعث تغییرات در صدور انواع گواهینامه در بستر زمان گردید.

کلیدواژه‌ها

-     آرمان، محمدعلی (1393). بررسی مقایسه‌ای روند صدور گواهینامه رانندگی در ایران و سایر کشورها، تهران: نشر پلیس راهنمایی و رانندگی ناجا مرکز تحقیقات کاربردی، کتاب کاربست دی‌ماه سال ۱۳۹۳.##
-     اداره کل پژوهش و تألیفات؛ امور تخصصی راهنمایی و رانندگی (1377). تهران: چاپ و صحافی اداره کل پشتیبانی آموزش. ##
-     بیگلری، حیدرقلی، (1350). خاطرات یک سرباز، روابط عمومی ارتش، تهران. ##
-     تهرانی شفق، اکبر (1389). کتاب طهران قدیم تهران جدید، انتشارات بوستان، چاپ اول، تهران. ##
-     امیری، موسی (1395) آزمایشات رانندگی و صدور گواهینامه، تهران: مرکز تحقیقات پلیس راهور ناجا: چاپ اول. ##
-     بلغاری، محمد (1387) مجموعه کامل قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی، تهران: مجمع علمی و فرهنگی مجد. ##
-     روشنی، غلامرضا (1394) تاریخچه راهنمایی و رانندگی، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات اجتماعی ناجا، مرکز اسناد و ترویج دانش. ##
-     سالور، سبکتکین (1355). پلیس ایران، بی‌نا. ##
-     شکی باپور، عنایت‌الله (1374) اطلاعات عمومی «دایره المعارف اجتماعی»، تهران: نشر کتاب‌فروشی اشرافی. ##
-     شهری، جعفر (1368). تاریخ اجتماعی تهران در قرن سیزدهم، تهران: نشر رسا. ##
-     صادقی، محمدصادق (1385) صدور پروانه‌ها و آزمایشات (۱)، تهران: نشر معاونت آموزش دانشگاه علوم انتظامی ناجا. ##
-     عدل، شهریار و برنارد اورکاد (1375) تهران، پایتخت دویست‌ساله، ترجمه: وثوقی خزائی، فاطمه و احمد سیدی و ابوالحسن سرو قد مقدم، وثوقی خزائی، تهران: سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران و انجمن ایران‌شناسی فرانسه. ##
-     معتضد، خسرو (1385). یکصد سال فرازوفرود، ج ۲. تهران: سازمان تحقیقات و مطالعات ناجا. ##
-     نیروی انتظامی: آموزش جامع قوانین و مقررات راهنمایی و رانندگی (1384) تهران: انتشارات ناجا. ##
-     وزارت کشور، رهبر فرماندار، تهران: ۱۳۳۵.##
-     رحمت‌آبادی، الهام (1387) از کجاوه، کالسکه و ماشین‌دودی تا ورود اولین اتومبیل به ایران، مجله جستارهای شهرسازی، تهران،  شماره 26-27. ##
-     صفری، محسن؛ بهاری زاده، مصطفی: (1389). مسئولیت راننده بدون گواهی‌نامه رانندگی، نشریه حقوق اسلامی، سال هفتم، شماره 24. ##
-     عابدیان، سمیه (1389) ﻣﻄﺎﻟﻌﻪ ﺗﻜﻨﻮﻟﻮژیﻫﺎی ﻣﻮرد ﻫﻮﺷﻤﻨﺪ، نگارش ۰/۲، داﻧﺸﮕﺎه ﻋﻼﻣﻪ طباطبایی- دانشکده مدیریت و حسابداری. ##
-     معتضد، خسرو (از ۱۳۸۲ تا ۱۳۸۴). سلسله مقالاتی پیرامون: تاریخچه ورود خودرو به ایران و جا افتادن و جدی انگاشتن آن. تهران: ماهنامه خبری، از شماره ۸۰ تا ۱۰۰##
-     احمدآبادی، محمد (1396) تبیین و تحلیل تشکیلات و عملکرد نظمیه در دوره پهلوی اول 1304 تا 1320 ه.ش، رساله دکتری، دانشگاه آزاد واحد نجف‌آباد. ##
-     اسدی، روح­الله (1395) بررسی تأثیر گواهینامه­های رانندگی بر میزان تخلفات رانندگی در شهر تهران (مطالعه وردی منطقه ۲)، پایان­نامه کارشناسی ارشد دانشگاه آزاد واحد تهران مرکز. ##
-     Louis E.schwartz; Trial automobile accident cases; New York##
-     Matthew bender & company, 1928##
Kalish. F. and Roy Hakinston. (2007), Traffic Roles Effect on Accident Risk, journal of Accident pereventation Elsevier, 24(3##