نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانش‌آموخته دوره دکتری رشته تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران

2 دانش‌آموخته دوره دکتری رشته تاریخ ایران بعد از اسلام، دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران. دبیر آموزش‌وپرورش شهرستان نکا

3 محقق و کارشناس فرهنگ‌عامه در جامخانه.

چکیده

روستای جامخانه یکی از بزرگ‌ترین روستاهای مازندران واقع در شهرستان ساری بخش میاندرود بزرگ است. این سرزمین کهن تاریخی دارای آثار مختلف تاریخی می‌باشد. از آنجا که قصد اصلی این پژوهش گردآوری اطلاعات از طریق مصاحبه با پیران، گالش‌ها و چوپانان روستای جامخانه بوده است. در گردآوری اطلاعات از روش تحقیق کیفی پدیدارشناسی استفاده شده تا به بررسی سؤالاتی از قبیل: 1- مؤلفه‌های تأثیرگذار در زندگی جنگل نشینان جامخانه چه بوده است؟2 - کارکرد نظامی مکان‌های دفاعی و امنیتی مردم جامخانه با توجه به ابزار نظامی و معیشتی چگونه قابل تبیین می‌باشد؟ بپردازد.
نتایج تحقیق نشان می‌دهد ابزارآلات معیشتی و امنیتی- نظامی جنگل نشینان باستانی مردم جامخانه را چنین عنوان نمود: 1- ابزارآلات نظامی: از قبیل خنجر، تبر، شمشیر، نیزه‌های سنگی 2- ابزار مذهبی: مانند انواع مهره‌جات از جنس مفرغ، استخوان، گل رس، شیشه 3- وسایل معیشتی چون: انواع سکه‌های مسی، فلوس، نقره، گاو هشته (گو هشته) 4- انواع نمادهای سنگی مشاهده شده مانند پیکره‌های خرگوش، سگ، مار و بز در اطراف قبور و قلعه‌ها بیانگر شیوه خاصی از زندگی و افکار مردمان جامخانه عهد باستان بوده است. 5- کارکرد دفاعی - امنیتی و معیشتی مکان‌ها و قلعه‌های جنوب روستای جامخانه 6- اهمیت گاو در تأمین نیازهای مادی و غیرمادی حیات اجتماعی، امنیتی، معیشتی و نظام تولیدی مردمان جامخانه.

کلیدواژه‌ها

-     اسلامی، حسین، (1372)، تاریخ دوهزارساله ساری، مازندران، نشر دانشگاه آزاد اسلامی قائم‌شهر.##
-     اسلامی، حسین، (1388)، جغرافیای تاریخی ساری، ساری.##
-     بازن، مارسل و دیگران (1365)، گیلان و آذربایجان شرقی، ترجمۀ مظفرامین فرشچیان، تهران.##
-     باقری، ایوب (1374)، مونوگرافی روستای جامخانه، رساله دوره کارشناسی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد شهرری.##
-     برزگر، اردشیر، (1380)، تاریخ تبرستان، تهران: نشر رسانش.##
-     پرویز، عباس، (1390)، تاریخ سرزمین ایران، انتشارات نگاه، 1390.##
-     پوپ، آرثر اپهام، (1387)، سیری در هنر ایران، ترجمۀ نجف دریابندری و دیگران، تهران##
-     پورکریم، هوشنگ، (1354) «جفت، واحد تولید سنتی کشاورزی در ایران»، مردم‌شناسی و فرهنگ‌عامۀ ایران، تهران، 1354 ش، شم‍ 2.##
-     پورقنبر، محمدحسن (1393)،«گاومیری در مازندران در سال‌های دهه 1300 ش»، مجموعه مقالات نخستین همایش بین‌المللی تاریخ محلی مازندران، ساری، نشر هاوژین.##
-     ثابتی، حبیب‌الله، (1355)، جنگل‌ها، درختان و درختچه‌های ایران، سازمان تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی.##
-     چایچی امیر خیر،احمد  (2005)،تهران: سمیر.##
-     جعفری قنواتی، محمد (29/1/1395)، جادو در فرهنگ مردم، مرکز دائر‌ه‌المعارف بزرگ اسلامی.##
-     حلواچی نشلجی، عباس، (1393)، افسانه‌های نشلگ، مجمع ذخایر اسلامی##
-     زوم، مصطفی، (14 آذر 1392 )، «نحوه شکل گیری روستاها»، مجله الکترونیکی جغرافیا.##
-     شامبیاتی، داریوش، فرهنگ لغات و ترکیبات شاهنامه، تهران، 1375 ش؛##
-     روزنامه شفق سرخ، سال 1304.##
-     عبادی جامخانه، رضا، (1395)، تاریخ و فرهنگ جامخانه، تهران: شیداسب.##
-     عبادی جامخانه، محمدرضا، (1375)، رساله مونوگرافی روستای جامخانه، دانشگاه پیام نور بهشهر.##
-     کریمی اصغر، (13/8/1396)، خیش،  یا گاو‌آهن، دانشنامه فرهنگ مردم، جلد 4.##
-     کرن آرمسترانگ (1386)، دگرگونی بزرگ: جهان در زمان بودا، سقراط، کنفوسیوس و ارمیا، ترجمه نسترن پاشایی و ع پاشایی، انتشارات فروزان.##
-     کولائیان، درویش علی، (1393)، کشف مازندران باستان، ساری، نشر گلچینی.##
-     گیرشمن، رومن، ایران از آغاز تا اسلام، ترجمۀ محمد معین، تهران، 1374 ش##
-     لبافی، علی‌اکبر، ۱۷ تیر ۱۳۸۹ شخم- تخم- ایسی‌یو، مجله الکترونیکی روستای برگجهان.##
-     فرزا­ن پور، آزاده و همکاران (1396)، واکاوی اصول حاکم بر اجرای مطلوب برنامه درسی درس پژوهی، مجله تدریس پژوهشی دانشگاه کردستان، شماره اول - سال پنجم.##
-     مجموعه اسناد شخصی بزرگان جامخانه##
-     محمدپور، ابوالقاسم (21/10/1397)، جنگل‌های هیرکانی از دیروز تا امروز، اطلاعات.##
-     مهجوری، اسماعیل، (1381)، تاریخ مازندران، تهران: نشر توس.##
-     مهدی‌زاده، علی. (1379)، «مرگ و مراسم تدفین در دین مزدایی». دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران، ش. ۱۵۳ و ۱۵۴.##
-     معماریان ح. (۱۳۸۱)، «زمین‌شناسی مهندسی و ژئوتکنیک»، دانشگاه تهران، موسسه انتشارات.##
-     وایت، ل. ا. تکامل فرهنگ، ترجمۀ فریبرز مجیدی، تهران، 1379 ش.##