نویسندگان

1 واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، گروه تاریخ ،تهران، ایران. (دانشجوی دوره دکتری)

2 واحد شهید بهشتی ،دانشگاه شهید بهشتی، تهران، گروه تاریخ ،تهران، ایران

3 واحد علوم و تحقیقات ،دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، گروه تاریخ ،تهران، ایران

چکیده

آشفتگیهاوبحرانهایاجتماعی،خاستگاهبسیاریازناامنیها،شرارتهایاخلاقیواجتماعیدرجامعهاستودراینراستاهدفمحققاندرنگارشمقاله،تحلیلوبررسیسؤالاتاصلیپژوهشبودهکهعبارتنداز:1-کداممؤلفه‌هایداخلیموجبرشدناامنیوبحرانهایاجتماعیدرعصرناصریشدهاند؟2-آیابیندخالتهایروسوانگلیسوگسترشناامنیوبحران‌هایاجتماعیدرایرانعصرناصریرابطهوجوددارد؟روشپژوهش،روشتوصیفی-تحلیلی،باتأکیدبراسنادومنابععصرناصریمیباشد.یافته‏هایپژوهشنشانمی‏دهدایرانعصرناصری،باناامنیها،بحرانها،مسائلوآشفتگیهایمتعددداخلیوخارجیروبه‌روبودهوشاملعواملداخلیناامنیاجتماعیازقبیلِشیوعبیماریوبا،شکستسیاسی،رذایلاخلاقی،فقرورنج،بیکاریوورشکستگیاقتصادیوغیره.وعواملخارجیناامنیاجتماعیماننددخالتروسوانگلیسدراموراقتصادیوسیاسیایران،اعطایامتیازاتگوناگونبهبیگانگانوکارشکنیدرروندنوسازیوتولیدداخلیدرایران،مؤلفه‌هایاصلیبحرانهایاجتماعیدرعصرقاجاردورهناصریبوده‎اند.

کلیدواژه‌ها

-     احمدزاده، محمد امیر (1390)، بسترهای تحدید و توسعۀ امنیت اجتماعی در ایران عصر قاجاری (با تأکید بر آسیب‌شناسی نهادهای امنیت ساز)، فصلنامه مطالعات تاریخ انتظامی، سال اول، شماره 1، تابستان، صص 45-74.##
-     اعتمادالسلطنه، محمدحسن خان (1363)، چهل سال تاریخ ایران در دوره پادشاهی ناصرالدین‌شاه (المآثر و الآثار)، ج 1، به کوشش: ایرج افشار، تهران: اساطیر. ##
-     ............ (1367) و (1363)، تاریخ منتظم ناصری، به تصحیح محمد اسماعیل رضوانی، سه جلدی، تهران: نشر دنیای کتاب. ##
-     ............... (1349) صدر التواریخ، تصحیح محمد مشیری، تهران: وحید. ##
-     ............... (1388)، خرنامه، به کوشش علی دهباشی، تهران: نشر پنجره. ##
-     ......، (1294 ق)، مرآت البلدان، ج 1، تهران: مطبعه دارالطباعه دولتی. ##
-     ............... (1389)، روزنامه خاطرات، تهران: نشر امیرکبیر. ##
-     ............... (بی‌تا)، مرآت البلدان، به کوشش محمد­علی سپانلو، تهران: نشر اسفار. ##
-     امین­الدوله، میرزا علی‌خان (1370)، خاطرات سیاسی، به کوشش حافظ فرمانفرماییان، تهران: امیرکبیر. ##
-     آلتوستر، لوئی (بی تا)، «تاریخچه استبداد شرقی» ترجمه یدالله موقن، مجله نگاه نو، شماره 23. ##
-     بیک ارباب، محمدتقی (1353)، تاریخ دارالایمان قم، تهران: فرهنگ. ##
-     پزشکی، بهروز (1384)، «بیماری وبا و راه‌های پیشگیری از آن»، مجله پیام بانک، هفته 3 و 4، شماره 440. ##
-     جابری انصاری، محمدحسن (1321)، تاریخ اصفهان و ری، تهران: بی‌جا. ##
-     حاجیان پور، حمید و حکیمی پور، اکبر (1395)، عوامل و موانع مؤثر بر حضور پزشکان اروپایی در جامعۀ ایرانِ عصر قاجار، پژوهش‌های علوم تاریخی، دورۀ 8، شمارۀ 1، صص15-35. ##
-     حکیمی، محمود، (1365)، داستان‏هایی از عصر ناصرالدین‌شاه. تهران: قلم. ##
-     خورموجى، محمدجعفر ‏(1344)، حقایق الاخبار ناصرى،‏ مصحح حسین خدیو جم‏، تهران‏: زوار. ##
-     رابینو، یاست لویی (1350)، ولایات دارالمرز ایران گیلان، ترجمه جعفر خمامی‌زاده، تهران: بنیاد فرهنگ ایران. ##
-     رازنهان، محمدحسن؛ بیاتی، هادی و منصوری، مریم (1394)، بررسی جرائم اقتصادی در دوره ناصری، فصلنامه پژوهش‌های تاریخی، دانشگاه اصفهان، سال 51، زمستان، صص61-82. ##
-     رایت، سر دنیس (1380)، دو قرن نیرنگ: داستان تلخ سیاست استعماری انگلیس در ایران، تألیف و ترجمه: محمود طلوعی، تهران: نشر علم. ##
-     رحمانی، محمود؛ محمدخانی، سعید؛ دهقان­نژاد، مرتضی (1392)، درآمدی بر رشوه، پیشکش و انواع آن در عهد قاجار، فصلنامۀ علمی پژوهشی تاریخ اسلام و ایران دانشگاه الزهرا، سال 23، دوره جدید، شماره 17، پیاپی 107، بهار، 127-153. ##
-     رجائی، عبدالمهدی (1393)، موانع اجتماعی فرهنگی تشکیل شرکت و تأسیس کارخانه در ایران عصر قاجار، تحقیقات تاریخ اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال چهارم، شمارة دوم، پاییز و زمستان، صص 99-123. ##
-     رحمانیان، داریوش و میرکیایی، مهدی، (1392)، تأثیر بلواهای نان بر روابط حکومت و مردم در عصر ناصری، مجله تحقیقات تاریخ اجتماعی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، سال سوم، شمارة دوم، پاییز و زمستان، صص127-142. ##
-     رضا قلی، علی (1388)، جامعه‌شناسی خودکامگی، چاپ چهارم، تهران: نشر نی. ##
-     زرگری­نژاد، غلامحسین (1386)، سیاست‌نامه‌های قاجاری، تهران: نشر تحقیقات علوم انسانی. ##
-     ژوبر، پ. امده (1347) مسافرت به ارمنستان و ایران، ترجمه محمود مصاحب، تبریز: کتاب‌فروشی چهر. ##
-     سرنا، کارلا (1362)، سفرنامه در ایران، ترجمه علی‌اصغر سعیدی، تهران: زوار. ##
-     سنندجی، شکرالله (1366)، تحفه ناصری، تهران: امیرکبیر. ##
-     فریزر، جیمز (1366)، سفرنامه فریزر، ترجمه منوچهر امیری، تهران: توس. ##
-     فوران، جان (1371) مفهوم توسعه وابسته، کلید اقتصاد سیاسی ایران در عصر قاجار، ترجمه علی طایفی: اطلاعات سیاسی- اقتصادی، شماره 55-56. ##
-     فوران، جان (1377) مقاومت شکننده، تاریخ تحولات اجتماعی ایران، ترجمه احمد تدین، تهران: رسا. ##
-     قاضی مرادی، حسن (1389)، استبداد در ایران، تهران: کتاب آمه. ##
-     ............. (1378)، در پیرامون خودمداری ایرانیان، تهران: نشر اختران. ##
-     کریم­خان‏زند، مصطفی (1392) مواجهه طبابت بومی با بیماری‌های وبا و طاعون در ایران دوره قاجار، تاریخ علم، دوره دهم، شماره:2. ##
-     مارکام، کلمنت (1364)، تاریخ ایران در دوره قاجار، ترجمه میرزا رحیم فرزانه، تهران: آسمان. ##
-     مالکم، سِرجان (1383) تاریخ کامل ایران، ترجمه میرزا اسماعیل حیرت، تهران: نشر افسون. ##
-     مجد، محمدقلی (1386)، قحطی بزرگ 1919-1917 م، ترجمه محمد کریمی، تهران: نشر موسسه مطالعات و پژوهش‌های سیاسی. ##
-     مستوفى‌، عبدالله (1382)، شرح‌ زندگانى‌ من‌، تهران‌، نشر زوار. ##
-     موریه، جیمز (1385)، سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی، ترجمه میرزا حبیب اصفهانی، ویرایش، جعفر مدرس صادقی، تهران: نشر مرکز. ##
-     موسوی نامی اصفهانی، میرزا محمدصادق (1363)، تاریخ گیتی گشا در تاریخ زندیه، به تصحیح سعید نفیسی، تهران: اقبال. ##
-     ناطق، هما (1358)، مصیبت وبا و بلای حکومت، تهران: گسترده. ##
-     نصری، قدیر (1390)، درآمدی نظری بر امنیت جامعه­ای (مفاهیم، مؤلفه‌ها و نظریه‌ها)، تهران، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی. ##
-     نعمتی، محمد و بیگدلو، رضا (1393)، مؤلفه‏ها و شاخص‏های امنیت مؤثر بر اقتصاد دوره جنگ جهانی اول در ایران، فصلنامه علمی - ترویجی مطالعات تاریخ انتظامی، سال اول، شماره سوم، زمستان، صص 47-76. ##
-     وزیری، احمد علی‌خان (1364)، تاریخ کرمان، به کوشش محمدابراهیم باستانی پاریزی، تهران: علمی. ##
-     وقایع اتفاقیه (1362)، گزارش‌های خفیه نویسان انگلیس در ولایات جنوبی ایران از سال 1292 تا 1322 قمری، به کوشش سعید جرجانی، نوین، تهران. ##
-     ویلسن، آرنولد (1363)، سفرنامه ویلسن یا تاریخ سیاسی و اقتصادی جنوب غربی ایران، ترجمه حسین سعادت نوری، تهران: انتشارات وحید. ##
-     هانری رنه دالمانی (1366)، از خراسان تا بختیاری، ترجمه همایون فره‌وشی، تهران: ابن‌سینا. ##
-     هدایت، رضا قلی­خان (1380)، مجمع الفصحاء، تهران: امیرکبیر. ##
-     Antoin Sevruguin  (1830–1933). http://collections.si.edu## -
-     Bellew, H. W. From the Indus to the Tigris: A narrative of a journey,through the countries of Balochistan, Afghanistan, khorassan and Iran in,1872, London, 1874. ##
-     Murray(1925), dispatch 115,891. 5018/June 17. ##
-     Smith, E., "The Perso- Afghan mission, 1871-72", Eastern Persia, an account of the journeys of the Persian Boundary Commission, Vol. 1, 1870- 71-72, London, 1876. ##