نویسنده

دانش‌آموخته دکتری تاریخ ایران دوره اسلامی و کارشناس پژوهشکده اسناد سازمان اسناد و کتابخانه ملی

چکیده

کرمانشاهان از گذشته به دلایل هم‌مرزی با عثمانی، قرار داشتن در مسیر راه‌های تجاری و بازرگانی، عتبات عالیات و غیره دارای موقعیت سوق‌الجیشی ویژه‌ای بود. جدای از رفت‌‌و‌آمد‌های تجاری –بازرگانی،هرساله زوارزیادی که حامل وجه ‌نقد قابل‌توجهی بودند، از آن می‌گذشتند. ثبات و برقراری امنیت این منطقه و تأمین امنیت مالی و جانی عابران، یکی از چالش‌های جدی دولت مرکزی و حکمران ولایت بود. حفاظت و تأمین امنیت راه‌های نواحی سرحدی مشکل‌تر از نواحی داخلی بود، چرا که قطاع‌الطریق در صورت تحت تعقیب قرار گرفتن به‌آسانی از مرز می‌گذشتند و در آن سوی مرز پناه می‌گرفتند. تأمین امنیت راه‌های این حدود بر تعقیب قطاع‌الطریق اولویت داشت. در همین راستا و از جانب دولت‌مردان، تشکیلات قراسورانی مورد توجه قرار گرفت که وظیفه آنها حفظ و حراست راه‌ها و امنیت طرق و شوارع بود. بنابراین مسألة این پژوهش چگونگی و میزان موفقیت این رویکرد در انجام امور محوله است که با تکیه بر اسناد آرشیوی و با روش توصیفی –تحلیلی موردارزیابی قرارگرفته است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد به دلیل شرایط ناپایدار سیاسی در دوره مورد مطالعه قراسوران‌ها نه تنها تأمین‌کننده امنیت در راه‌ها نبودند که خود عامل اصلی ناامنی بودند. بااین‌حال باوجود تأسیس ژاندارمری، این نیروها در کرمانشاهان مثمر ثمری نشدند چرا که ایلات آنها را به‌عنوان رقیب می‌نگریستند و در کار آنها کارشکنی می‌نمودند.

کلیدواژه‌ها

-     اوبن، اوژن (۱۳۶۳)، ایران امروز، ترجمه علی‌اصغر سعیدی، تهران، زوار.##
-     تتوی، احمد بن نصرالله (1378)، تاریخ الفی، تاریخ ایران و کشورهای همسایه در سال 850-984 ه، تصحیح علی آل داود، تهران، فکر روز – کلبه.##
-     چریکف، ‌کلنل (۱۳۵۸)، سیاحت‌نامه مسیو چریکف، ترجمه آبکار مسیحی، به کوشش علی‌اصغر عمرانی، تهران، جیبی.##
-     سنجابی، علی‌اکبر خان سردار مقتدر (۱۳۸۰)، ایل سنجابی و مجاهدت‌های ملی ایران، تحشیه دکتر کریم سنجابی، تهران، شیرازه.##
-     سپهر، مورخ الدوله (1362)، ایران در جنگ بزرگ، به کوشش محمدعلی سپهر، تهران، ادیب.##
-     دوسرسی، لوران (۱۳۶۳)، ایران در ۱۸۴۰ - ۱۸۳۹ م، ترجمه دکتر احسان اشراقی، تهران، مرکز نشر دانشگاهی. ##
-     روش شوار، ژولین دو (۱۳۷۸)، خاطرات سفر ایران/ ژولین دو روششوار؛ ترجمه مهران توکلی، تهران: نشر نی‏‫‏‏.##
-     روملو، حسن (1384)، اح‍س‍ن التواریخ، تهیه و تحشیه عبدالحسین نوایی، تهران، اساطیر. ##
-     دهخدا، علی‌اکبر (1373)، تألیف علی‌اکبر دهخدا؛ زیر نظر محمد معین، سید جعفر شهیدی، ج 1، تهران: دانشگاه تهران، موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران. ##
-     عیسوی، چارلز (۱۳۸۸)، تاریخ اق‍ت‍ص‍ادی‌ ایران‌ ع‍ص‍ر ق‍اج‍ار (۱۲۱۵ - ۱۳۳۲ ه‍. ق‌)/ ت‍رج‍م‍ه‌ ی‍ع‍ق‍وب‌ آژن‍د. ت‍ه‍ران‌: گ‍س‍ت‍ره‌‏‫.##
-     فشاهی، محمدرضا (۱۳۶۰)، تکوین سرمایه‌داری در ایران، تهران، گوتنبرگ. ##
-     گروته، هوگو (۱۳۶۹)، سفرنامه گروته، ترجمه مجید جلیلوند، تهران، نشر نی. ##
-     ملک داول، دیوید (۱۳۸۳)، تاریخ معاصر کرد، ترجمه ابراهیم یونسی، تهران، پانیذ. ##
-     وقایع‌نگار کردستانی، علی‌اکبر (1381)، حدیقه ناصریه در تاریخ و جغرافیای کردستان، به کوشش محمد رئوف توکلی، تهران، انتشارات توکلی. ##
اسناد
-     سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پرونده شماره 7124 – 240، گزارش رئیس مالیه کرمانشاهان به خزانه‌داری کل،2 جوزا 1332##
-     سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پرونده شماره 2543-240 گزارش رئیس مالیه ولایتی به خزانه‌داری کل مورخ 2 دلو 1336##
-     سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پرونده شماره 2543 – 240، راپرت اداره مالیه کرمانشاهان به خزانه‌داری کل 26 حوت 1336##
-     سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پرونده شماره 2543 – 240، گزارش رئیس مالیه ولایتی به وزارت مالیه 4 جمادی الثانی 1336##
-     سازمان اسناد و کتابخانه ملی، پرونده شماره 2543 – 240، گزارش دایره غرب به وزارت مالیه 7 ربیع‌الثانی 1336##
مطبوعات
-     روزنامه فرهنگ، پنجشنبه،13 ربیع‌الاول 1304، سال 10، شماره 410##
-     روزنامه فرهنگ، دوشنبه 16 جمادی‌الاول 1305 شماره 529، سال 11##
-     روزنامه فرهنگ، پنج‌شنبه 21 ربیع‌الاول 1305 شماره 522، سال 11##
-     روزنامه فرهنگ، پنج‌شنبه 9 صفر 1305، شماره 502، سال 11##
-     ‌روزنامة فرهنگ، 30 ذی‌القعده سال 1302، سال هفتم، شماره 324##
-     مجلس 10 صفر 1328، سال سوم، شماره 77##